Praca pilarza – operatora pilarki tarczowej jest niebezpieczna i wymaga ogromnej ostrożności, a także odpowiedniego sprzętu. W Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie powstał automatyczny hamulec pilarki tarczowej – do tej pory nie było takiego. Wynalazek został opatentowany. Czym jest ów hamulec i w jaki sposób działa, opowiedział dr hab. Adam Maciak z Katedry Inżynierii Biosystemów Instytutu Inżynierii Mechanicznej SGGW.
Automatyczny hamulec pilarki tarczowej jest urządzeniem, którego zadaniem jest szybkie zatrzymanie piły w przypadku, kiedy jej operator zbliży rękę niebezpiecznie blisko tarczy.
Oryginalnym rozwiązaniem jest specjalnie zaprojektowany mechanizm umożliwiający zatrzymanie piły w czasie krótszym niż jedna sekunda. Mechanizm hamulca jest porównywalny z hamulcami pił spalinowych, czyli zatrzymuje piłę w czasie ok. 0,15 sekundy.
Automatyczny hamulec może znaleźć zastosowanie w stołowych pilarkach tarczowych. Używają ich zarówno majsterkowicze jak i profesjonaliści. Jest to jedna z podstawowych obrabiarek do drewna.
Pod stołem takiej pilarki znajduje się pętla indukcyjna (cienki drut). Podobna pętla stosowana jest na przykład w wykrywaczach metali lub w automatycznych kosiarkach do trawy do ograniczenia pola koszenia.
W przypadku stołowej pilarki tarczowej, operator musi mieć rękawice z wplecionym stalowym drutem. Drut jest bardzo cienki, więc nie utrudnia pracy operatorowi. A stalowy, ponieważ taki materiał wykrywa pętla indukcyjna. Jednak, po zmianie ustawień w hamulcu można zastosować inny metal niż stal. Ale ważne jest, żeby materiał wpleciony w rękawice był inny niż ten, z którego wykonany jest stół.
Po wykryciu rękawicy w pobliżu tarczy piły, pętla indukcyjna uruchamia mechanizm hamulca. Potem, za pomocą specjalnej dźwigni, operator ma możliwość odblokowania hamulca. Co ważne, dźwignia jest odłączalna od hamulca. Operator wkłada ją w odpowiedni otwór, kiedy zachodzi potrzeba odblokowania mechanizmu.
Naukowcy w taki sposób stworzyli automatyczny hamulec, żeby można było go zamontować również w pilarkach starszego typu, ale będzie się to wiązało z wymianą blatu stołu pilarki.
Badania rynku wykazały, że obecnie takich rozwiązań nie ma. Naukowcy ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie są pionierami w tej kwestii.
W skład zespołu, który stworzył i opatentował automatyczny hamulec do pilarki tarczowej, wchodzi dr hab. Adam Maciak z Katedry Inżynierii Biosystemów Instytutu Inżynierii Mechanicznej SGGW oraz dwoje jego studentów. Pomysłodawcą stworzenia takiego urządzenia był dr hab. A. Maciak, a sam projekt powstał podczas realizacji dwóch prac inżynierskich.
Katedra Inżynierii Biosystemów
Instytut Inżynierii Mechanicznej SGGW